Kiracı bir işletmenin tabela asabilmesi tek bir izne değil üç ayrı kapıya bağlıdır ve bunlar birbirinin yerine geçmez:
- Kira sözleşmesi — cephenin kullanımına dair özel hukuk ilişkisi
- Kat mülkiyeti — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı
- Belediye — izin ve ilan-reklam vergisi
Mevzuat ikinci ve üçüncü kapıyı ayrıntılı düzenler. Birinci kapıda ise tabela özelinde bağlayıcı bir hüküm yoktur — bunu aşağıda açıkça söylüyoruz.
1. Kira sözleşmesi — burada madde numarası yok, sözleşme var
Tabelaya ilişkin olarak kiracı ile mal sahibi arasındaki ilişkiyi düzenleyen özel bir mevzuat hükmü bulunmuyor. Belirleyici olan sözleşmenin kendisidir. Sözleşmede şu beş başlığın karşılığı arayın:
- Cephe ve dış yüzey kullanımına dair açık bir hüküm var mı
- Cephede delme, ankraj, elektrik çekimi gibi işler için mal sahibi onayı şartı konmuş mu
- Tahliyede eski hâle getirme yükümlülüğü nasıl yazılmış
- Tabelanın kimin malı sayılacağı ve söküm masrafının kime ait olduğu
- Kira süresi ile izin belgelerinin geçerlilik süresinin örtüşüp örtüşmediği
Sözleşmede bu başlıklarda hüküm yoksa veya hükümler çelişkiliyse hukuki görüş alınmalıdır. Bu yazıda mevzuata dayanmayan bir hak veya yükümlülük iddiası yer almıyor.
2. Kat mülkiyeti — burada mevzuat net
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu:
- m.19/2: “Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler… yaptıramaz.”
- m.42: Ortak yerlerde yenilik ve ilaveler, sayı ve arsa payı çoğunluğu kararıyla yapılır.
- m.18/son: Bu hükümler kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanır. Kiracı olmak bu şartlardan muafiyet sağlamaz.
- m.24: Mesken olarak gösterilen bağımsız bölümde dükkân veya imalathane ancak oybirliği ile açılabilir; hastane, dispanser, klinik, poliklinik ve ecza laboratuvarı hiç kurulamaz — muayenehane bu yasağın istisnasıdır.
Yargıtay ölçütü de nettir:
“Yargıtay uygulamalarında reklam panolarının ancak, ait olduğu bağımsız bölümün dış sınırlarını aşmamak, makul ölçülerde olmak ve diğer bağımsız bölüm malikleri ile kiracılarına rahatsızlık vermemek koşullarıyla… yerleştirilebileceği kabul edilmektedir.” — Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E.2009/297, K.2009/2577, T.16.03.2009
Aynı karar, ortak alana dikey yerleştirilen panoların kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirtiyor. Bir başka karar ise yönetim planının oybirliği şartı getirmişse bağlayıcı olduğunu ortaya koyuyor (18. HD, E.2008/5489, K.2008/8607, T.15.07.2008). Yani m.19/2’deki beşte dört oranı tabandır; yönetim planı daha ağırını isteyebilir.
| Durum | Gereken |
|---|---|
| Tabela bağımsız bölümün kendi cephe sınırları içinde, makul ölçüde, yönetim planı yasaklamamış | Kat malikleri kurulu kararı gerekmez |
| Tabela ortak yere taşıyor — hizayı aşan cephe, çatı, yan duvar, giriş holü, dikey konsol | Tüm kat maliklerinin 4/5’inin yazılı rızası (KMK m.19/2) |
| Ortak tanıtım panosu ön cepheye konacak | İlgili kat maliki ve apartman yönetimi muvafakati (ABB Yön. m.6/1-ö) |
| Yönetim planı özel bir şart koymuş | Yönetim planı bağlayıcıdır (18. HD, E.2008/5489) |
Pratik sonuç: konsol (cepheye dik) tabela, kiracı için en riskli üründür. Görsel olarak en çok tercih edileni olmasına rağmen bağımsız bölüm hizasını tanım gereği aşar.
3. Cephe ortak alan mı? Ankara’nın kendi kuralı
Kat mülkiyetinden bağımsız olarak Ankara Büyükşehir Belediyesi İlan, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği (Meclis Kararı 884, 12.07.2024) çok kullanıcılı binalarda cepheyi ayrıca sınırlıyor.
| Kural | Madde |
|---|---|
| Normal katlar farklı işyerlerince kullanılıyorsa normal kat cephelerine tanıtım elemanı konulamaz | 6/1-m |
| Bunun yerine ortak tanıtım uygulaması yapılır | 6/1-o |
| Ortak tanıtım ön cepheye konacaksa kat maliki + apartman yönetimi muvafakati ve Kent Estetiği D.B.’nin uygun göreceği yer | 6/1-ö |
| Bir cephe yüzeyinde birden fazla reklam uygulaması yapılamaz | 6/1-g |
| Bodrum, zemin ve asma kat cepheleri, çatı ve teraslar, asansör kulesi duvarı, bahçe ve bahçe duvarları reklam yüzeyi olamaz | 6/1-k |
| Bina cephelerinde izin yetkisi Kent Estetiği Dairesi Başkanlığı’na aittir | 5/1-y |
| Bina cephesi uygulaması Reklam Vizesi Belgesine tabidir — geçerlilik 6 ay | 6/1-a |
m.6/1-g’nin kiracı için anlamı şudur: aynı cephede komşu işletme daha önce tabela astıysa, o cephe artık kullanılamaz durumda olabilir.
İşyeriniz sit alanında veya tescilli bir yapıdaysa kurallar daha sıkıdır. ABB Sit Alanlarında ve Muhtelif Tescilli Yapı Parsellerinde Ticari Tanıtım Tabela Yönetmeliği m.4/1 zemin kat üstü katlar farklı işyerlerince kullanılıyorsa zemin kat üstüne tanıtım konulmasını yasaklıyor; m.4/2 bodrum, zemin ve asma kat tanıtımını azami 0,60 m yükseklik ve 0,10 m derinlik ile işyeri cephe genişliğinin 2/3’ü ile sınırlıyor; m.4/5 cam cephe yüzeylerinin tanıtım alanı olarak kullanılmasını yasaklıyor.
4. Belediye başvurusunda kiracıdan istenen evrak
İncelenen beş Ankara ilçesinin ilan-reklam beyanı belge listelerinde mal sahibi muvafakatnamesi yer almıyor ve ulusal mevzuatta böyle bir zorunluluk bulunmuyor. İstenen belgeler kiracının kendi belgeleridir.
- Çankaya: dilekçe, tabela asılmadan önce verilmiş beyanname, gerçek kişide kimlik fotokopisi, tüzel kişide vergi levhası ve ticaret sicil kaydı, fatura fotokopisi, varsa vekâletname aslı.
- Altındağ: kimlik fotokopisi veya imza sirküleri, vergi levhası, mükellef dilekçesi ve levha ölçülerini metrekare ile ışıklı-ışıksız ayrımıyla gösteren fatura sureti.
Vergi tarafında mükellef nettir: 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m.13 mükellefi ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran kişi olarak tanımlıyor. Tabelayı astıran kiracıysa mükellef kiracıdır, mal sahibi değil. Aynı madde, ilan-reklam işini mutat meslek olarak yapan firmaları da mükellef adına vergiyi yatırmaktan sorumlu tutuyor. Beyan süreleri m.16’da: kendi adına yaptıranda iş yapılmadan önce, firma tarafından yapılıyorsa ilanın yapıldığı ayı takip eden ayın 20’sine kadar.
5. Taşınırken: söküm ve tabelanın mülkiyeti
Tabelanın mülkiyeti konusunda mevzuatta hüküm yoktur. Bu, sözleşmeye bakılacak ve gerekirse hukuki görüş alınacak bir konudur. Mevzuatın düzenlediği taraf söküm biçimi ve süresidir.
| Durum | Sonuç | Madde |
|---|---|---|
| İzin süresi bitmiş, bozulmuş veya şartlara aykırı unsur | Tebligattan sonra 15 gün içinde işlem | ABB Yön. 13/1-ç |
| Aykırılık giderilmemiş | Unsur alt kaideleriyle birlikte, yüzeyde ve zeminde parça bırakılmayacak şekilde kaldırılır | 13/1-d |
| Tebligata rağmen kaldırılmama | 5 iş günü sonunda idare kaldırır, masraf ilgilisinden tahsil edilir, kaldırılan unsur için hak talep edilemez | 13/1-j |
Sökümün “parça bırakmayacak şekilde” yapılması yalnızca belediyenin ölçütü değil, tahliyede cepheyi eski hâle getirme tartışmasının da zeminidir. Ankrajlı bir kutu harf setinin sökümünde cephede kalan delik ve iz, kiracı ile mal sahibi arasındaki en sık anlaşmazlık konusudur; bu iş tabela söküm hizmetinin kapsamındadır.
İki noktayı da hatırlatalım. Belgeler kişiye ve yere bağlıdır: ABB Yönetmeliği m.10 her belgede izin verilen firma adı ve adresi, uygulama yeri, unsurun ebatları ve izin başlangıç-bitiş tarihinin yer aldığını söylüyor. Vergi tarafında ise 2464 m.15/d süre 6 aydan azsa verginin yarı alınacağını, 6 ayı geçen sürenin bir yıl sayılacağını düzenliyor — yıl ortasında taşınıyorsanız kaldırma bildirimini yazılı yapmak dönem hesabını etkiler. Kaldırma bildiriminin dönem hesabına etkisi Ankara ilçeleri için ayrıca teyit edilmelidir.
Kiracı olarak süreci baştan doğru kurmak isterseniz kapsamı belediye ruhsat takibi sayfasında, ürün seçeneklerini tabela sayfasında yazdık. Cephe durumunuza göre kat malikleri onayı gerekip gerekmediğini ve hangi belgelerin isteneceğini yazılı olarak dönüyoruz: teklif formunu doldurun. Talebinize özel atanmış danışmanımız sizinle iletişime geçecektir.
Bu yazı 1 Ağustos 2026 tarihli mevzuatı yansıtır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda avukatınıza danışın.